Kur'an-i Kerîm'de ismi geçen peygamberlerden biri. Hz. Musa
(a.s)'dan sonra gelen nesebi Hz. Harun (a.s)'a dayandigi rivayet edilen bir
israilogullari Peygamberi.

Hz. Musa'dan sonra israilogullarinin çesitli boylari. sam
civarina yerlesmistir. sam bölgesindeki "Bek" sehrine yerlesen ve zamanla
Allah'a isyan ederek haddi asan bir Benu israil kabilesine Hz. ilyas (a.s)'in
gönderildigi rivayet edilmektedir. ilyas (a.s) Kur'an-i Kerîm'de iki degisik
sûrede anilmistir. Bir yerde diger Peygamberler ile birlikte ismi geçmistir: "(ibrahim'e)
Zekeriya, Yahya, isa ve ilyas'i da bagisladik. Hepsi salihlerdendi" (el-Enbiya,
21/85). Diger sûrede ise ilyas (a.s)'in kissasi özetle anlatilmistir. Musa ve
Harun (a.s)'dan bahsedilmis, onlarin Allah'in salih kullari oldugu anlatildiktan
sonra ilyas (a.s)'in kissasina geçilmistir: "Muhakkak ilyas da
peygamberlerdendi" (es-Sâffat, 37/123). Bu ayet-i kerime ilyas (a.s)'in
etrafinda Yahudiler ve Hristiyanlar tarafindan olusturulmus olan efsanevî
kimligi aralamakta, onun Allah'in diger Peygamberleri gibi bir peygamber
oldugunu anlatmaktadir. Buhârî, Kitâbu'l-Enbiyâ bölümünde ilyas (a.s) için bir
bab açmis ve onun kissasini anlatan es-Sâffât suresindeki ayetleri bu babda
zikretmistir. ibn Mes'ûd ve ibn Abbas'in rivayetine göre Hz. ilyas ile idris
(a.s) ayni sahistir (Buhârî, Enbiyâ, 4). idris (a.s) da Nuh (a.s)'in babasinin
dedesidir (Buhâri, Enbiyâ, 5).

Ilyas (a.s) Peygamber olarak gönderildigi insanlari dine
davet etmistir: "(Hz. ilyas) milletine: "Allah'a karsi gelmekten sakinmaz
misiniz? Yaratanlarin en iyisi olan, sizin de Rabbiniz önceki babalarinizin da
Rabbi bulunan Allah'i birakip da Ba'l putuna mi taparsiniz?" demisti (es-Sâffât,
37/124-126).

Ayet-i Kerime'de geçen "Ba'l" o kavmin tapindigi putun
ismidir. Oturdugu sehirlerinin ismi "Bek" olan bu halkin, tapindiklari puttan
dolayi sehirlerinin isminin "Ba'lebek" oldugu rivayet edilmektedir.

Rivayete göre Hz. ilyas israilogullarina Hizkil (a.s)'dan
sonra gönderilmistir. insanlari Allah'a imana çagiran Hz. ilyas, kavminin Ba'l
putuna tapmamasini emretmistir. O bölgenin krali önce iman etmesine ragmen daha
sonra irtidat ederek Hz. ilyas (a.s)'i öldürmeye kalkmistir. Hz. ilyas yedi sene
kadar daglarda bayirlarda dolasmis, insanlari Tevrat'in emirlerine davet etmis,
iman etmemeleri üzerine, o beldeye üç yil hiç yagmur düsmemistir. Daha sonra Hz.
ilyas'in duasiyla yagmur yagmasina ragmen yine ilyas (a.s)'a iman etmemislerdir.
Kendisinden sonraki Benûisrail Peygamberlerinden Kur'an'da ismi zikredilen
Elyas'a (a.s)'i Hz. ilyas yetistirmistir. Rivayete göre kavminin imansizligina
kizan ilyas (a.s), Allahu Teâlâ'dan kendisini gökyüzüne kaldirmasi için dua
etmis, bunun üzerine belirlenen bir yerde yaninda Elyas'a (a.s) da varken gökten
gelen ates gibi bir ata binip havalanmis, nübüvvet simgesi olarak da asagida
kalan Elyas'a hirkasini atmis ve semâya refedilmistir.

Ancak surasi unutulmamalidir ki bu rivayetler
israilogullarinin Tevrat kökenli rivayetleridir. isin dogrusunu en iyi Allah
bilir (ibn Kesîr, Tefsiru'l Kur'ani'l Azîm, VII, 31). Hz. ilyas (a.s)'in, Hizir
(a.s) ile yilda bir kez bulustuguna inanilir, halk arasinda bu bulusma Hizir
ilyas (Hidrellez*) seklinde simgelenmistir.

________________ oOo
________________